Tag: kunst

windstil

   

   

      

Op een ochtend aan het begin van de twintigste eeuw bedacht de kunstenaar Marcel Duchamp het woord infrafijn. Het probleem was echter: hoewel Duchamp het woord direct in gebruik nam om allerlei situaties te duiden, heeft hij in zijn lange leven nooit precies uitgelegd wat het woord infrafijn betekent. Begrijpelijk, want een sluitende uitleg zou helemaal niet bij het woord passen. Infrafijn, zo stelde Duchamp, is iets wat je alleen via voorbeelden kunt begrijpen. Een wolkje tabaksrook dat heel licht ook naar de parfum en de mond van de roker ruikt? Volgens Duchamp een infrafijne ervaring. Een stoel in een café waarvan de zitting nog warm is van de vorige gebruiker? Infrafijn. Infrafijn lijkt een term te zijn om iets te omschrijven dat er eigenlijk niet is, maar er tegelijkertijd een heel klein beetje, bij toeval, toch is. Een hint verraadt dat hetgeen dat er had kunnen of zelfs moeten zijn, er niet is, er wel is, misschien wel ergens anders is.

Ger Dijs wist altijd waar de actie was, om daar vervolgens niet te wezen. In zijn archief zijn vele foto’s te vinden van skûtsjesilers en hun schepen op de momenten dat er amper wind stond. De zeilers duwen lange vaarbomen tegen de zeilen om ze handmatig op te bollen zodat geen enkel verdwaald briesje verloren gaat. Ze zetten de fok te loevert terwijl ze dobberen over een bijna spiegelglad meer. Nu zijn er natuurlijk duizend-en-één praktische redenen te bedenken waarom Dijs juist van dit soort situaties foto’s schoot (en waarschijnlijk zijn die redenen ook waar, want toen Dijs op een later moment in zijn carrière de beschikking kreeg over een motorboot, zien we opeens wél allemaal foto’s die in het heetst van de strijd genomen zijn), maar veel leuker is het om ons voor te stellen dat het niet de weerbarstige omstandigheden op een warme zomerdag, maar een artistiek idee is dat Dijs dreef. Ger Dijs probeerde een foto te maken van de wind op het moment dat die er helemaal niet was en toch een heel klein beetje wel. De wind is ergens anders en toch óók op de foto. De wind zit verstopt in de slapende zeilen.

Heleen Haijtema heeft, als antwoord op het werk van Dijs, vastgelegd waar de wind en de zeilen zijn als ze slapen. Als ze dromen. We zien de zeilen in een ijlere toestand dan normaal, hangend in hun droomlichaam op plekken waar zeilen niet horen te zijn. Ze zijn midden in een bos, op een zandvlakte of tegen een hek op een waddendijk, maar nooit op het water en nooit zich inspannend om een schip vooruit te trekken. De zeilen worden personages. Dromen ze van een bestaan als boswachter? Als dijkgraaf of juist als wit schaap? Ze lijken hun nieuwe omgeving niet eng te vinden, ogen eerder nieuwsgierig om hun nieuwe omgeving te ontdekken. Daar zit ook iets tragisch in, want een zeil gaat nergens heen wanneer er geen schip onder zit.

Hoewel hij de term nooit heeft uitgelegd, heeft Duchamp wel geprobeerd om in zijn kunst met het infrafijne te werken. Het effectiefst probeerde hij dat in zijn grote glaskunstwerk De Bruid. Hij lijmde stof dat zich op het kunstwerk verzamelde aan het glas vast en schoot lucifers gedoopt in verf richting het werk om het toeval toe te laten. Hij hing een stuk gaas voor het raam om de vormen waarin de wind het blies op zijn panelen na te tekenen. Hoe prachtig het eindresultaat ook was, de gekozen manieren van Duchamp doen gekunsteld aan. Zijn pogingen om datgene wat er in het uiteindelijke kunstwerk niet is (tijdsverloop, zwaartekracht, wind) toch een plek te geven lijken gezocht en geforceerd. Het staat in schril contrast met de ongedwongen soepelheid, het toevallige, waarmee het infrafijne, al dan niet bewust, in het werk van Dijs is geslopen.

Dijs laat de wind zien als hij er niet is en een heel klein beetje wel. Haijtema laat zien waar die wind gebleven is wanneer hij er niet is, een wereld waar de vanger van de wind een vreemde dromer blijkt te zijn. Voor de goede toeschouwer is te zien hoe de wind tussen hun beider foto’s heen en weer reist. Het bewijs? Kijk maar eens naar de rook boven de door Haijtema gefilmde wierookstokjes. De wind is er niet en de wind is er wel.

Joost Oomen

 

 

WINDSTIL | 2022
installatie & fotografie

ik maakte nieuw werk voor het landelijke project BEELDMIX, waarbij een hedendaagse fotograaf wordt gekoppeld aan een historische fotograaf | mijn fotoserie is geïnspireerd op beeldmateriaal van fotograaf Ger Dijs (1925-2009)

schrijver, dichter en theatermaker Joost Oomen schreef een tekst bij de tentoonstelling | de tentoonstelling is te zien in het Fries Scheepvaart Museum van 22 april – 28 augustus 2022 en is daarmee onderdeel van Arcadia / LF2028

 

Beeldmix is een samenwerking tussen het Nederlands Fotomuseum, NS en Prorail | en wordt gesponsord door het Mondriaan Fonds, Prins Bernard Cultuurfonds, Stichting Stokroos

MELK

MELK / 2021

Dit is mijn portret van Tryntsje. Vriendin, fotograaf en moeder van vier.
Al jaren kijk ik gefascineerd naar haar pompende kolfapparaat.

MELK-MELK-MELK-MELK

Vanachter een laptop als we plannen maken of in een duinpan tijdens een fotoshoot.

MELK-MELK-MELK-MELK

De helft van de wereld doet het, maar het blijft onzichtbaar.
Ik verhef haar tot een hedendaagse Venus en wil de handeling tonen als iets schoons.

 

LFK magazine

LFK magazine – bouwsculpturen
concept & fotografie / 2020

ik maakte vier beelden voor het mooie LFK magazine | tijdens het verbouwen van mijn boerderij ontstaan onverwacht mooie sculpturen op de bouwplaats

LFK 12 is vanaf 18 december verkrijgbaar! LFK magazine verschijnt elk seizoen en is vrij van advertenties. LFK brengt diepgang en herkenning, gebaseerd op de pijlers Rust, Eenvoud en Natuur

FAMKE C.

  

     

FAMKE C. KALENDER
concept & fotografie / 2020

ik maakte het concept en beeld in 12 maanden voor de kalender van lingeriewinkel Famke C.

modellen – Alana / Bonnie / Carliza / Elke / Heleen / Janet / Julia / Lisa / Marjolein / Rui Jun / Sanne / Tatjuska
muah Nynke van der Veen
ontwerp Lana Creates
risoprint & drukwerk Chemistry Printshop

 

met dank aan VHDG, Anna Witkamp, Eden Oranje Hotel, Park Vijversburg, Het Stadhouderlijk Hof en Het Kalverdijkje voor de locaties en konijnen

huissculpturen

HUISSCULPTUREN
concept en fotografie / 2020

Door de corona-crisis werk ik net als iedereen zoveel mogelijk thuis. Ik verklaar mijn huis als fotostudio en maak sculpturen met huishoudelijke spullen en speel daarbij met de schaduw van het directe zonlicht. Het zijn kleine installaties, lichtvoetig, vooral niet te zwaar nu.

de sculpturen zijn ook te zien op Quaranzine Mag

HOMSK


HOMSK
fotografie / 2019

voor theatercollectief HOMSK maakte ik proef campagnebeelden tijdens het creatieve proces van de makers in aanloop naar de voorstelling KAMALOKA in 2020

acteurs: Marjolein Ley & Eelco Venema

Survival


SURVIVAL ’17
fotografie / 2019
in opdracht van Kunstinitiatief VHDG fotografeerde ik de werken van vier kunstenaars tijdens kunst expositie Survival in Wroclaw (Polen)
kunstenaars: Isabel Marcos / Sil Krol / Nathalie Papaeva / Bouke Groen

Moving Landscapes


Moving Landscapes
fotografie / 2019
in opdracht van Sense of Place fotografeerde ik de werken van zes kunstenaars binnen de kunst expositie Moving Landscapes tijdens Oerol op Terschelling

kunstenaars: Theun Mosk / Sofie Doeland / Hart van Veen / Bouke Groen / Firma Kluit / Arjen Boerstra

Claudy Jongstra

CLAUDY JONGSTRA – Five Pits

fotografie / 2019

voor Claudy Jongstra fotografeerde ik haar performance Five Pits tijdens Into the Great Wide Open op Vlieland

SRV #5

     
VHDG / SRV
fotografie & concept / 2019
publiciteitsbeeld voor kunstinitiatief VHDG
ontwerp Marcel Westra & WEDA

kunstenaar Bram Kuypers rijdt voor SRV#5 met een tot mobiel atelier omgebouwde SRV-wagen door Friesland
zes weken lang is de SRV-wagen zijn huis, atelier en rijdende expositieruimte

INTO NATURE 2020

INTO NATURE
fotografie / 2019
voor Into Nature ontwikkelde en fotografeerde ik het campagnebeeld

Into Nature is een tweejaarlijkse kunstexpeditie door het Drentse landschap met werken van internationaal aansprekende kunstenaars

Into Nature

         heleen haijtema
INTO NATURE
fotografie & installatie / 2018
voor Into Nature ontwikkelde en fotografeerde ik het campagnebeeld

Into Nature is een tweejaarlijkse kunstexpeditie door het Drentse landschap met werken van internationaal aansprekende kunstenaars

VHDG / SRV #3

heleen haijtema

heleen haijtema
VHDG / SRV
publiciteitsbeeld voor kunstinitiatief VHDG in samenwerking met Marcel Westra / 2017
kunstenares Flora Reznik rijdt voor SRV#3 een maand lang met een tot mobiel atelier omgebouwde SRV-wagen door Friesland

 

Festivalderaa

heleen haijtema

heleen haijtema

heleen haijtema

heleen haijtema
VENSTER / 2016
in samenwerking met Bouke Groen
installatie met gebogen radiatoren en lamellen voor de Kunstroute van FestiValderAa, Drenthe

 

Laagseizoen

heleen haijtema    heleen haijtema    heleen haijtema
LAAGSEIZOEN   i n  o n t w i k k e l i n g
fotografie en installatie / 2016

VHDG / SRV #2

heleen haijtema     heleen haijtema

heleen haijtema

VHDG / SRV
publiciteitsbeelden voor kunstinitiatief VHDG / 2016
kunstenaar Matthias König rijdt voor SRV#2 een maand lang met een tot mobiel atelier omgebouwde SRV-wagen door Friesland